كارشناسي ارشد تفسير و علوم قرآن
تعريف:
دوره ى كارشناسى ارشد تفسير و علوم قرآن، دوره ى تخصّصى در اين رشته است كه طلبه به طور عميق دروس آن را مى شناسد و در پايان موفق به اخذ مدرك كارشناسى ارشد مى شود.
اهداف كلى دوره:
ـ تربيت مدرّس براى تدريس در مقطع كارشناسى حوزه ها و دانشگاه هاى خارج از كشور در زمينه ى تفسير و علوم قرآن؛
ـ تربيت پژوهشگر در رشته ى مربوط؛
ـ تربيت نيروهاى توانمند در زمينه ى تفسير و علوم قرآن؛
ـ تربيت طلاّب مستعد براى ورود به دوره ى دكتراى رشته ى مربوط.
اهداف و سياست هاى آموزشى:
ـ شكوفا شدن روح تحقيق در طلبه با اختصاص 30% زمان واحدها به كار تحقيقى در مباحث مربوط؛
ـ پرهيز از انبوه خوانى در كلاس ها؛
ـ ايجاد توانايى تأليف، تدريس و ترجمه در رشته ى مربوط؛
ـ ايجاد توانايى استفاده از متون تخصّصى رشته ى تفسير و علوم قرآن به زبان عربى و انگليسى (يا يك زبان خارجى معتبر)؛
ـ نهادينه كردن اخلاق و معنويات در طلاّب؛
ـ شناخت عميق، تحليلى و تطبيقى متون تفسير و علوم قرآن؛
ـ شناخت استدلالى تفسير و علوم قرآن؛
ـ ايجاد توانايى تبليغ معارف قرآن و سنّت با استفاده از منابع علمى مربوط؛
ـ ايجاد آمادگى و اشتياق براى ورود به مقطع دكترى؛
ـ شناخت نيمه استدلالى فقه و اصول در حد لزوم؛
ـ آشنايى با ديدگاهاى مستشرقان درباره ى تفسير و علوم قرآن و نقد و بررسى آن ها؛
ـ توانايى استفاده از تفسير قرآن در حدّ متوسط با توجّه به اصول و مبانى مربوط؛
ـ شناخت اجمالى معارف قرآن و اهل بيت: و توانايى استخراج موضوعى آن ها؛
ـ ابتناى نظام آموزشى بر مشاركت دانش پژوه.
طول و شكل دوره:
ـ تعداد واحدهاى اين دوره 32 واحد است كه 32 واحد نيز دروس جبرانى (يا دروس حوزوى و نيازهاى خاص) مى باشد كه در طول حدّاكثر پنج نيم سال تحصيلى ارائه مى شود. (در هر نيم سال حداكثر 14 واحد ارائه مى شود.)
ـ هر واحد درسى نظرى 16 ساعت و هر واحد درسى عملى 32 ساعت است.
ـ طلبه در پايان اين دوره، پايان نامه اى به ارزش 4 واحد ارايه مى دهد.
تعداد و نوع واحدهاى درسى
|
رديف
|
محورهاي دروس
|
تعداد واحد
|
|
1
|
دروس حوزوی
|
32
|
|
2
|
دروس عمومی
|
21
|
|
3
|
دروس مشترک
|
54
|
|
4
|
دروس تخصصی
|
60
|
|
جمع كل
|
167
|
اهمّيت و ضرورت:
از آنجا كه قرآن منبع اصلى دين اسلام و تأمين كننده ى نيازهاى دينى مسلمانان است و شناخت آن ها براى پژوهش و تدريس آموزه هاى اسلامى ضرورى مى باشد، لازم است رشته ى تفسير و علوم قرآن به صورت مستقل برگزار شود تا نياز جهان اسلام به مدرّس و پژوهشگر قرآنى تأمين شود.
نقش و توانايى:
دانش آموختگان اين رشته با تحليل و تحقيق در آن مى توانند پژوهشگر و مدرّس تفسير و علوم قرآن شوند و نقش مؤثرى در اعتلاى فرهنگ اصيل اسلامى و شناساندن آن به مردم جهان ايفا كنند و باكسب معلومات نسبى در دكتراى آن رشته ادامه ى تحصيل دهند و به اهداف برنامه ريزى تعميق بخشند.
عناوين درسي :
الف) دروس جبرانی:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
مفردات قرآن
|
2
|
48
|
16
|
32
|
|
|
|
2
|
نقد و بررسی ترجمههای قرآن
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
3
|
مبانی فهم و نقد حدیث
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
4
|
فنون ادبی و هنری قرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
5
|
تفسیر موضوعی(2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی (1)
|
امامت در قرآن به صورت تطبیقی
|
|
6
|
تفسیر موضوعی (3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی (1)
|
|
|
7
|
تفسیر موضوعی(4)
|
1
|
16
|
16
|
-
|
تفسیر ترتیبی (2)
|
|
|
8
|
تفسیر ترتیبی(3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی (2)
|
تفسیر عقلی تطبیقی
|
|
9
|
تفسیر ترتیبی (4)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی (3)
|
|
|
10
|
علوم قرآن (3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
علوم قرآن (2)
|
|
|
11
|
فقه (1)
|
3
|
48
|
48
|
-
|
|
|
|
12
|
فقه (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
فقه (1)
|
|
|
13
|
فقه (3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
فقه (2)
|
|
|
14
|
اصول
|
3
|
48
|
48
|
-
|
|
|
|
15
|
فلسفه اسلامی (1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
16
|
فلسفه اسلامی (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
فلسفه اسلامی (2)
|
|
|
17
|
ادبیات عرب(1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
18
|
ادبیات عرب(2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
فلسفه اسلامی (1)
|
|
|
19
|
روانشناسی
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
20
|
جامعه شناسی
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
21
|
جغرافیای جهان اسلام
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
22
|
تاریخ اسلام
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
23
|
نقد و تفکراجتماعی غرب
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
24
|
مدیریت آموزشی و فرهنگی
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
25
|
شیوههای تبلیغ در جهان معاصر
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
26
|
علوم سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
27
|
تعلیم و تربیت اسلامی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
28
|
کلام تطبیقی(1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
29
|
کلام تطبیقی(2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
کلام تطبیقی(1)
|
|
|
30
|
روش تحقیق
|
2
|
48
|
16
|
32
|
|
|
|
31
|
نیازهای منطقهای
|
2
|
32
|
32
|
-
|
کلام تطبیقی(1و2)
|
|
|
|
جمع کل
|
58
|
1024
|
832
|
192
|
|
|
تذكر:
ـ گروه هاى آموزشى مى توانند در صورت ضرورت، دروسى را براى طلاّب خاصى الزامى كنند.
ـ گروه هاى آموزشى مى توانند تا سقف 6 واحد دروس پيشنياز زبان پيش بينى و اجرا نمايند.
ـ عناوينى كه با ستاره مشخص شده براى طلاّب اختيارى است كه بايد 14 واحد از آن ها را انتخاب و بگذرانند.
ب) دروس تخصّصى:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
تفسیر ترتیبی(1)
|
2
|
48
|
16
|
32
|
|
|
|
2
|
تفسیر ترتیبی (2)
|
2
|
48
|
16
|
32
|
تفسیر ترتیبی (1)
|
|
|
3
|
فقه القرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی(1)
|
|
|
4
|
تفسیر موضوعی (1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی (1)
|
|
|
5
|
روش تحقیق در علوم قرآن و تفسیر
|
1
|
32
|
-
|
32
|
نقدوبررسیروشهاومکاتب تفسیری
|
|
|
6
|
نقدوبررسیروایات تفسیری
|
2
|
48
|
16
|
32
|
نقدوبررسیروشهاومکاتب تفسیری
|
|
|
7
|
قرآن و علوم بشری
|
2
|
32
|
32
|
-
|
نقدوبررسیروشهاومکاتب تفسیری
|
|
|
8
|
نقدوبررسیروشهاومکاتب تفسیری
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
9
|
قرآن و مستشرقان
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
10
|
قرآن و عهدین
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر موضوعی (1)
|
|
|
11
|
علوم قرآن (1)
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
12
|
علوم قرآن (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
علوم قرآن (1)
|
|
|
13
|
مباحث جدید دانش تفسیر
|
2
|
32
|
32
|
-
|
نقدوبررسیروشهاومکاتب تفسیری
|
|
|
14
|
تفسیر آیات مشکل
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر موضوعی (2)
|
|
|
15
|
زبان تخصصی
|
2
|
48
|
16
|
32
|
|
|
|
16
|
پایان نامه
|
4
|
128
|
-
|
128
|
|
|
|
|
جمع کل
|
32
|
656
|
368
|
288
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تذكر: دو واحد زبان پيش نياز زبان تخصصى گذرانده شود.
جمهوری اسلامی ایران - قم - خیابان معلم - صندوق پستی 439 - تلفن: 7177415 251 98+ فکس: 7177222 251 98+