كارشناسي ارشد فقه سياسي
تعريف
دورهی كارشناسى ارشد فقه سياسى عبارت است از مرحلهاى كه فراگيران با دروس مشترك و تخصصى فقه سياسى به طور عميق آشنا شده و پس از گذراندن واحدهاى مربوط، به اخذ مدرك كارشناسى ارشد موفق مىشوند.
اهداف كلى دوره
ـ تبيين گستره فقه در ابعاد گوناگون اجتماعى و سياسى؛
ـ فراهم ساختن زمينه هاى لازم براى ايجاد روحيه و قدرت تحليل در دانش آموختگان اين گروه؛
ـ دفاع از انديشه سياسى اسلام در مقابل انديشه هاى رقيب همچون ليبراليسم؛
ـ مساعدت در جهت تخصصى شدن و بالندگى فقه در راستاى اقتضائات زمان؛
ـ تربيت متخصص در فقه سياسى؛
ـ تربيت مدرس؛
ـ تربيت پژوهشگر در رشته فقه سياسى؛
ـ تربيت مبلّغ؛
تذكر: مبلّغ به مفهوم ابلاغ كننده پيام دين است.
ـ تربيت افراد مستعد براى ورود به دورهی دكترا.
اهداف و سياست هاى آموزشى
ـ گسترش دامنه مباحث استدلالى فقه به موضوعات متنوع و جديد علوم سياسى ؛
ـ تعميق و توسعه مباحث فقه سياسى و آشنايى با روش كشف احكام سياسى اسلام؛
ـ زمينه سازى براى تربيت متخصصان (محقق و مدرس) در مباحث فقه سياسى متناسب با شرايط و اقتضائات
مناطق مختلف جهان؛
ـ توانايى فراگيران در رفع شبهات حول احكام سياسى اسلام؛
ـ شكوفا شدن روح تحقيق در فراگيران (با اختصاص 30% از زمان واحدها به كار تحقيقى)؛
ـ ايجاد توانايى استفاده از متون تخصصى رشتهى فقه سياسى؛
ـ تخصيص حداقل 50% واحدها به دروس حوزوى؛
ـ نهادينه كردن اخلاق و معنويات در طلاب؛
ـ توجه به نيازهاى منطقهاى.
پذيرش: دانشآموختگان اين دوره از بين فارغ التحصيلان دوره كارشناسى فقه و اصول انتخاب مىشوند.
تبصره: در صورتيكه فراگيران رشتههاى ديگر بخواهند در كارشناسى ارشد فقه سياسى شركت كنند علاوه بر موفقيت در آزمون دروس بايد پيش نيازهاى لازم را بگذرانند.
طول دوره و شكل آن
دورهی كارشناسى ارشد فقه سياسى 100 واحد است كه حداكثر در مدت 8 نيم سال (ترم) ارايه میشود.
هر واحد نظرى 16 ساعت و هر واحد عملى 32 ساعت و زمان تدريس هر واحد نظرى در يك نيمسال تحصيلى 16 هفته است.
محورهاى دروس
|
ردیف
|
محورهای دروس
|
تعداد واحد
|
|
1
|
دروس حوزوی
|
58
|
|
2
|
دروس جبرانی
|
10
|
|
3
|
دروس تخصصى
|
22
|
|
4
|
دروس تخصصى اختيارى
|
6
|
|
5
|
پایاننامه
|
4
|
|
جمع کل
|
100
|
اهميت و ضرورت
گسترش روز افزون مسائل فردى و اجتماعى و ضرورت پاسخگويى حوزه ها و عالمان دين به اين مسائل اقتضا مىكند كه علم فقه در عين رعايت روش عميق اجتهادى، متناسب با گسترش مسائل توسعه يابد و اين جز با تخصصى شدن دانش فقه ميسر نيست، كه يكى از آن عرصه هاى مهم پيش پاى دانش فقه، احكام سياسى اسلام است.
بر اين اساس جامعه المصطفي(ص) العالميه ، پيرو رسالت خود، اقدام به برگزارى دوره تخصصى با گرايش فقه سياسى مینمايد، اميد است با فراهم آوردن مقدمات لازم، همانند گذشتگان عرصه فقه و فقاهت، تأمين كننده نيازهاى فقهى در زمينه فقه سياسى باشد.
نقش و توانايى
فارغ التحصيلان اين رشته ضمن آشنايى با معارف اسلامى و سياست از چشم انداز فقه شيعى قادر خواهند بود به تبيين شبهات مطرح در زمينه احكام اسلامى، ارزيابى فقه سياسى اهل سنت، و نقد سيستمهاى سياسى موجود در كشورهاى غربى بپردازند. با توجه به نقش دانش سياسى در سرنوشت جوامع اسلامى انتظار میرود فارغ التحصيلان اين رشته بتوانند در دو رويكرد نظرى و عملى نقش خود را در تبيين فضاى سياسى و تدبير افراد، گروهها و جوامع اسلامى ايفا نمايند و در جهت تحقق آرمان حكومت اسلامى بكوشند.
عناوين درسي :
الف) دروس حوزوی
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
فقه (1)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
|
اکتساب به اعیان نجس
|
|
2
|
فقه (2)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
فقه (1)
|
اکتساب با اعمالی که فی نفسه محرمند
|
|
3
|
فقه (3)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
فقه (2)
|
حقیقت بیع
|
|
4
|
فقه (4)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
فقه (3)
|
شروط متعاقدین
|
|
5
|
فقه (5)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
فقه (4)
|
خیارات
|
|
6
|
اصول (1)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
|
|
|
7
|
اصول (2)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
اصول (1)
|
|
|
8
|
اصول (3)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
اصول (2)
|
|
|
9
|
اصول (4)
|
5
|
80
|
80
|
ـ
|
اصول (3)
|
|
|
10
|
اصول مقارن
|
3
|
48
|
48
|
ـ
|
|
|
|
11
|
رجال
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
12
|
کلام (1)
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
13
|
کلام (2)
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
کلام (1)
|
|
|
14
|
کلام (3)
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
کلام (2)
|
|
|
15
|
فقه الحدیث
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
تفسیر روایات سیاسی
|
|
|
جمع واحدها
|
58
|
928
|
928
|
|
|
|
ب) دروس جبرانی
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
روش تحقیق
|
2
|
48
|
16
|
32
|
|
|
|
2
|
مبانی علم سیاست
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
3
|
اندیشه سیاسی غرب
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
4
|
مکاتب سیاسی غرب در قرن بیستم
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
اندیشه سیاسی غرب
|
|
|
5
|
تاریخ و اصول روابط بینالملل
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
|
جمع واحدها
|
10
|
176
|
144
|
32
|
|
|
ج) دروس تخصصی الزامی
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
فلسفه سیاسی اسلام
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
2
|
فلسفه فقه سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
3
|
ولایت فقیه (1)
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
فلسفه سیاسی اسلام
|
|
|
4
|
ولایت فقیه (2)
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
فلسفه سیاسی اسلام و ولایت فقیه(1)
|
|
|
5
|
فقه حقوق اساسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
مبانی علم سیاست و فلسفه سیاسی اسلام
|
|
|
6
|
فقه روابط بینالملل
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
تاریخ و اصول روبط بینالملل
|
|
|
7
|
فقه مسائل جامعهشناسی سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
8
|
فقه سیاسی مقارن
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
فلسفه فقه سیاسی و ولایت فقیه(1و2)
|
|
|
9
|
فقه القرآن
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
احکام سیاسی قرآن کریم
|
|
10
|
قواعد فقهیه
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
11
|
زبان تخصصی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
12
|
پایاننامه
|
4
|
128
|
ـ
|
128
|
|
|
|
|
جمع واحدها
|
26
|
480
|
352
|
128
|
|
|
د) دروس تخصصی اختیاری
1ـ گرایش فقه امنیت
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
فقه مسائل دفاعی و جهاد
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
2
|
فقه امنیت ملی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
3
|
فقه مسایل استراتژیک
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
|
جمع واحدها
|
6
|
96
|
96
|
ـ
|
|
|
2ـ گرایش فقه جامعهشناسی سیاسی
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
فقه توسعه سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
2
|
فقه تحولات اجتماعی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
3
|
فقه احزاب و گروههای سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
|
جمع واحدها
|
6
|
96
|
96
|
ـ
|
|
|
3ـ گرایش فقه روابط بینالملل
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
فقه دیپلماسی و رفتار سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
2
|
فقه جهانی شدن
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
3
|
فقه روابط کشورهای اسلامی و دیگر دول
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
در اجرا 4 واحد ارائه گردد
|
|
|
جمع واحدها
|
6
|
96
|
96
|
ـ
|
|
|
4ـ گرایش فقه سیاسی تطبیقی
|
ردیف
|
عنوان درس
|
تعداد واحد
|
ساعت
|
پیشنیاز
|
توضیحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
تاریخ تحول فقه سیاسی
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
از منظر شیعه و سنی
|
|
2
|
مسائل مستحدثه سیاسی از منظر فریقین
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
3
|
اصول و قواعد فقه سیاسی مقارن
|
2
|
32
|
32
|
ـ
|
|
|
|
|
جمع واحدها
|
6
|
96
|
96
|
ـ
|
|
|
تبصره: گذراندن یک گرایش از چهار گرایش دروس تخصصی اختیاری برای فراگیران الزامی است.