صفحه اصلي > دوره هاي آموزشي > كارشناسي ارشد > علوم اسلامی > فقه مقارن 
دوره‌ی كارشناسي ارشدرشته فقه مقارن
تعريف:
 دوره‌ی كارشناسي ارشد فقه مقارن، مرحله‏اي از آموزش تخصّصی است که فراگیران آن پس از گذراندن واحدهاي مربوط به اخذ مدرك كارشناسي ارشد در این رشته موفق مي‏شوند.
اهداف و سياستهاي آموزشي:
-        تعليم اصول و مباني كلي حاكم بر فقه مذاهب اسلامي؛
-        آگاه كردن فراگيران به منابع و مناهج جديد و قديم مذاهب در عرصه فقه و اصول و مسايل مربوط به آنها؛
-                آشنا كردن فراگيران به علل اختلاف‏ها و راه‏هاي تقريب در برداشت‏ها در عرصه فقه و اصول؛
-        آموزش آراي اختصاصي مذهب اماميه به فراگيران؛
-        آشنا كردن فراگيران به برتري فقه و اصول مذهب اماميه در موارد اختلافي؛
آشنايي فراگيران به نقاط ضعف و قوت مذاهب جديد و قديم
اهميت و ضرورت:
 امروزه بيش از گذشته، گرايش به فقه مقارن و در گستره‌اي وسيع‏تر توجه به بحث‏هاي مقايسه‏اي در علوم اسلامي، ضرورت ‏پيدا كرده ‏است ‏و به ‏طور كلي ‏برخي ‏دلايل ‏اين ‏ضرورت‏ رو به‏ رشد، در عرصه ‏فقه ‏مقارن، در موارد زير،خلاصه ‏مي‏شود:
-            فهم مسايل فقهي، بدون توجه به مذاهب فقهي ديگر، بسي لرزان و ضعيف است و هنگام رويارويي با صاحبان مذاهب ديگر، توان دفاع و مقابله، بسيار اندك است.
-             در بحث فقه مقارن، مي‏توان به نقاط ضعف و قوت خود و ديگران واقف شد و با توجه به همه آنها و نتايج حاصله از بررسي‏ها، نظام فقهي با پايه‏هاي استوار و مباني مستحكم و با اسلوبي قابل دفاع، بنا كرد.
-            با فهم فقه به شكل مقارن، مي‏توانيم با شيوه‌ی پسنديده نزد ارباب مذاهب فقهي ديگر، پا به عرصه گفتگو نهيم، در غير اين صورت، فاقد زبان مشترك و قابل قبول براي يكديگر خواهيم بود.
-     هم اكنون با گسترش حيرت‌آور وسايل ارتباطي از قبيل اينترنت، ماهواره و... بحث‏هاي مقارنه‏اي ضرورت فزاينده‏اي يافته است و جهان كنوني براي انسان‏ها چونان دهكده‏اي مي‏ماند كه هر كس مي‏تواند با هر فرد ديگري در اندك زماني ارتباط برقرار كند.
-            مخاطبان دروس فقه مقارن، فراگيران غیر ایرانی می‌باشند كه به طور عمده در كشورهايي به سر مي‏برند كه اكثر ساكنان آنها را پيروان مذاهب ديگر تشكيل مي‏دهد، و بدون آگاهي از فقه به شكل مقارنه‏اي، توان حركت‏هاي تبليغي و دفاع و پاسخ را نخواهند داشت.
-            رشته فقه مقارن در واقع ايجاد زمينه و بستري مناسب براي انتخاب و پيروي از بهترين كلام است همان امري كه آيه شريفه «فبشّر عباد الذين يستمعون القول فيتّبعون احسنه» (سوره‌ی زمرآیه‌ی 17 و 18) به آن اشاره دارد.
طول دوره و شكل آن:
دوره‌ی كارشناسي ارشد فقه مقارن 98 واحد بوده كه حداكثر در مدت 10 نيم سال
 
(ترم)ارائه می شود
 
-                 هر واحد نظري 16 ساعت و هر واحد عملي 32 ساعت است.
-                 زمان تدريس هر واحد نظري در يك نيم سال تحصيلی 16 هفته است. 
محورهاي دروس:
 
رديف
محورهاي دروس
تعداد واحد
     1           
دروس حوزوي
58
     2           
دروس پيش‌نياز
8
     3           
دروس تخصصي
22
     4           
دروس  
6
     5           
پایان نامه
4
 
جمع كل
 =SUM(ABOVE) 98
 
نقش و توانايي:
 فارغ التحصيلان اين رشته علاوه بر آشنايي با مباحث فقهي مذاهب مختلف اسلامي توانايي لازم در خصوص فهم دقيق آراء و انديشه فقهاي مذاهب ديگر و تطبيق بين آنها و استخراج موارد مشترك را كسب خواهند کرد.
 
الف) دروس حوزوي:
 
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
فقه (1)
5
80
80
-
 
 
2
فقه (2)
5
80
80
-
فقه (1)
 
3
فقه (3)
5
80
80
-
فقه (2)
 
4
فقه (4)
5
80
80
-
فقه (3)
 
5
فقه (5)
5
80
80
-
فقه (4)
 
6
اصول (1)
5
80
80
-
 
 
7
اصول (2)
5
80
80
-
اصول (1)
 
8
اصول (3)
5
80
80
-
اصول (2)
 
9
اصول (4)
5
80
80
-
اصول (3)
 
10
اصول مقارن (1)
3
48
48
-
 
 
11
رجال
2
32
32
-
 
 
12
كلام (1)
2
32
32
-
 
 
13
كلام (2)
2
32
32
-
كلام (1)
 
14
كلام (3)
2
32
32
-
كلام (2)
 
15
فقه الحديث   
2
32
32
-
 
 
جمع كل
58
928
928
-
 
 
ب) دروس پيش‌نياز:
 
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
اسباب اختلاف فقها
2
32
32
-
 
 
2
كيفيت پيدايش و شكل‌گيري مذاهب فقهي اسلامي
2
32
32
-
 
 
3
بدعت‌شناسي فقهي و سؤالات مربوط
2
48
16
32
 
 
4
فلسفه فقه
2
32
32
-
 
 
جمع كل
8
144
112
32
 
 
ج) دروس تخصصي:
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
فقه عبادات مقارن (1)
2
32
32
-
 
طهارت و صلاة
2
فقه عبادات مقارن (2)
2
32
32
-
 
حج
3
فقه عبادات مقارن (3)
2
32
32
-
فقه عبادات مقارن (2)
خمس و زكات
4
عقود و ايقاعات مقارن
2
32
32
-
 
مسائل كلي عقود و ايقاعات مقارن
5
ولايت الامر مقارن
2
48
16
32
 
 
6
قواعد فقهي مقارن
2
48
16
32
 
 
7
منهج‌شناسي مقارن
2
32
32
-
 
شيوه‌ها و قواعد استنباط مباحث فقهي
8
مباني كلامي فقه مقارن
2
48
16
32
 
 
9
اصول مقارن (2)
2
32
32
-
 
 
10
فقه القرآن مقارن
1
16
16
-
 
در اجرا 2 واحد ارائه شود
11
رجال و درايه مقارن
1
16
16
-
 
در اجرا 2 واحد ارائه شود
12
زبان تخصّصي
2
32
32
-
 
 
13
پايان‌نامه
4
128
-
128
 
 
جمع كل
26
528
304
224
 
 
 
 
د) دروس تخصصي گرايشي:
 
1. مسائل فقهي حقوقي مقارن
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
تقنين الفقه (قانون‌سازي فقه)
1
16
16
-
 
در اجرا 2 واحد ارائه شود
2
نظريه‌هاي فقهي و حقوقي مقارن
2
32
32
-
 
 
3
مسائل فقهي حقوقي
3
48
48
-
 
 
جمع كل
6
96
96
-
 
 
 
2. رويكردهاي جديد فقهي اهل سنت
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
رويكرد فقهي تروريسم
2
48
16
32
 
 
2
انديشه الاسلام بلا مذاهب
1
16
16
-
 
 
3
ساير رويكردهاي جديد فقهي
3
48
48
-
رویکرد فقهی تروریسم
رويكرد ارگون و ابوزيد و رويكرد حسن الترابي در اصول
جمع كل
6
112
80
32
 
 
 
3. مسائل مستحدثه مقارن
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
مسائل پزشكي
2
32
32
-
 
 
2
مسائل بانكداري
2
32
32
-
 
السكوك ‌و البنوك
3
شيوه استنباط مسائل مستحدثه بصورت تطبيقي
2
32
32
-
 
 
جمع كل
6
96
96
-
 
 
 
 
 
4. اصول مقارن
رديف
عنوان درس
تعداد واحد
ساعت
پيش‌نياز
توضيحات
جمع
نظري
عملي
1
تاريخ اصول مقارن
2
48
16
32
 
 
2
اصول فقه مقارن (2)
2
48
16
32
تاريخ اصول مقارن
 
3
اصول فقه مقارن(3)
2
32
32
-
اصول فقه مقارن (2)
 
جمع كل
6
128
64
64
 
 
 
تذكر: گذراندن يك گرايش(بسته) 6 واحدي از میان
4 گرایش (بسته) دروس تخصصي گرايشي، براي
فراگيران الزامي است.