كارشناسي علوم قرآن و حديث
تعريف
دوره ى كارشناسى علوم قرآن و حديث، عبارت است از مرحله اى كه طلاّب با دروس تخصّصى رشتهى مربوط آشنا شده، و در پايان موفّق به اخذ مدرك كارشناشى در آن رشته مى شوند.
تذكر: اين رشته تلفيقى از نظام آموزشى حوزه و دانشگاه است.
اهداف كلّى دوره:
- تربيت معلّم قرآن و حديث.
- تربيت مبلّغ قرآن و حديث.
- تربيت كارشناس در رشتهى مربوط.
- تربيت طلاّب مستعد براى ورود به دوره ى كارشناسى ارشد.
اهداف و سياست هاى آموزشى:
- ايجاد زمينهى تعالى اخلاقى و معنوى طلاّب.
- توجه به معارف قرآنى در تدوين سرفصل ها و متون درسى.
- ايجاد توانايى تحقيق، تدريس، تبليغ از طريق كسب مهارت هاى لازم.
- ايجاد توانايى استفاده از متون عربى (متون تفسيرى و حديثى).
- پرورش توانايى استفاده از متون عربى (متون تفسيرى و حديثى).
- شناخت فقه و اصول در حدّ لزوم و متناسب رشته.
- شناخت محورهاى اصلى دروس رشته از طريق اختصاص حدّاقل 33% واحدها به آن.
- توجه به دروس مورد نياز منطقه اى با اختصاص درصدى از زمان واحدها به آن.
- كسب اطلاعات عمومى در زمينه ى علوم و معارف اسلامى و آشنايى با مهم ترين آثار و منابع آن.
- فراگيرى زبان عمومى (غير از فارسى و عربى).
طول مدّت و تشكيل نظام آموزشى:
- تعداد كلّ واحدهاى اين دوره به دليل تلفيق دروس حوزوى و دانشگاهى 167 واحد درسى بوده كه حدّاكثر در مدّت پنج سال ارايه مى شود.
- هر واحد نظرى 16 و هر واحد عملى 32 ساعت و زمان تدريس هر واحد يك نيمسال در شانزده هفته مى باشد.
برنامه ى درسى دوره:
|
رديف
|
محورهاي دروس
|
تعداد واحد
|
|
1
|
دروس حوزوى
|
32
|
|
2
|
دروس عمومى
|
21
|
|
3
|
دروس مشترك
|
54
|
|
4
|
دروس تخصّصى
|
60
|
|
جمع كل
|
167
|
ضرورت:
از آنجا كه قرآن و سنّت دو منبع اصلى دين اسلام، و تأمين كننده ى نيازهاى دينى مسلمانان است و شناخت آن ها براى پژوهش و تدريس آموزه هاى اسلامى و تبليغ آن ها ضرورى است؛ لازم است، كه رشته ى علوم قرآن و حديث به صورت مستقل برگزار شود تا نياز جهان اسلام به كارشناسان اسلامى تأمين گردد.
نقش و توانايى:
دانش آموختگان اين رشته با مطالعه و تحصيل در رشته ى علوم قرآن و حديث مى توانند، پژوهشگر، مبلّغ و مدرّس قرآن، تفسير و حديث شوند، و نقش مؤثّرى در اعتلاى فرهنگ اصيل اسلامى و شناساندن آن به مردم جهان ايفا كنند. و با كسب معلومات نسبى در مقاطع بعدى ادامه ى تحصيل دهند و به اهداف برنامه ريزى تعميق بخشند.
تذكّر: دروس ارايه شده در اين برنامه، طبق برنامه ى مصوب 135 واحد دوره كارشناسى است و براى اين دوره 34 واحد به صورت پيش نياز با عنوان دروس حوزوى درنظر گرفته شد.
عناوين درسي :
الف) دروس حوزوى:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
صرف (1)
|
4
|
80
|
48
|
32
|
|
|
|
2
|
صرف (2)
|
3
|
64
|
32
|
32
|
صرف(1)
|
|
|
3
|
نحو (1)
|
3
|
48
|
48
|
-
|
صرف (2)
|
|
|
4
|
نحو (2)
|
5
|
96
|
64
|
32
|
نحو (1)
|
|
|
5
|
نحو (3)
|
5
|
96
|
64
|
32
|
نحو (2)
|
|
|
6
|
تجزیه و ترکیب
|
2
|
64
|
-
|
64
|
نحو (3)
|
|
|
7
|
متن خوانی و درک متن
|
2
|
64
|
-
|
64
|
نحو (3) و تجزیه و ترکیب
|
|
|
8
|
روش آموزش قرآن
|
1
|
32
|
-
|
32
|
|
|
|
9
|
فلسفهی اسلامی مقدماتی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
10
|
روش تبلیغ
|
1
|
32
|
-
|
32
|
عقائد اسلامی(2)
|
|
|
11
|
آشنایی با تاریخ و فرهنگ ایرانی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
12
|
منطق مقدماتی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
|
جمع کل
|
32
|
672
|
352
|
320
|
|
|
ب) دروس عمومى:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
اندیشه اسلامی (1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
2
|
اندیشه اسلامی (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اندیشه اسلامی (1)
|
|
|
3
|
تاریخ تحلیلی صدر اسلام
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
4
|
آشنایی با اندیشه سیاسی اجتماعی امام خمینی(ره)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اندیشه اسلامی (2)
|
|
|
5
|
ادبیات فارسی
|
3
|
48
|
48
|
-
|
|
|
|
6
|
تربیت بدنی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
7
|
اخلاق اسلامی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
8
|
تفسیر موضوعی قرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر مقدماتی
|
|
|
9
|
تنظیم خانواده
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
10
|
زبان خارجی
|
3
|
48
|
48
|
-
|
|
|
|
جمع کل
|
21
|
336
|
336
|
|
|
|
تذكر: سرفصل هاى دروس عمومى همان سرفصل مصوّب شوراى عالى انقلاب فرهنگى است.
ج) دروس مشترك :
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
نحو تكميلى
|
1
|
32
|
-
|
32
|
نحو (3)
|
|
|
2
|
آشنايى با علوم قرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
3
|
تفسير مقدّماتى
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنایی با علوم قرآن
|
|
|
4
|
تفسير موضوعى
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اخلاق
|
|
|
5
|
آشنايى با تاريخ و منابع حديث
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنایی با علوم قرآن
|
|
|
6
|
عقائد اسلامى (3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اندیشه اسلامی(1)
|
|
|
7
|
عقائد اسلامى (4)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
عقائد اسلامی (3)
|
|
|
8
|
تاريخ عمومى اديان (1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
9
|
تاريخ عمومى اديان (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تاریخ عمومی ادیان (1)
|
|
|
10
|
تاريخ اسلام
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تحلیلی صدر اسلام
|
|
|
11
|
آشنايى با فرق و مذاهب اسلامى
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
12
|
شيـعه شناسى
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنایی با فرق و مذاهب
|
|
|
13
|
آشنايى با عرفان اسلامى
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
14
|
اصول فقه
|
5
|
80
|
80
|
-
|
منطق و نحو (3)
|
|
|
15
|
آشنايى با دانش فقه
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
16
|
فقه (1)
|
4
|
64
|
64
|
-
|
اصول فقه و آشنایی ببا دانش فقه
|
|
|
17
|
فقه (2)
|
4
|
64
|
64
|
-
|
فقه (1) و اصول فقه
|
|
|
18
|
فقه (3)
|
4
|
64
|
64
|
-
|
فقه (2)
|
|
|
19
|
منطق
|
4
|
64
|
64
|
-
|
منطق مقدماتی
|
|
|
20
|
فلسفهى اسلامى
|
4
|
64
|
64
|
-
|
فلسفهی اسلامی مقدماتی
|
|
|
21
|
روش تحقيق
|
2
|
48
|
16
|
32
|
|
|
|
|
جمع کل
|
54
|
896
|
832
|
64
|
|
|
د) دروس تخصّصى:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
تفسير ترتيبى (1)
|
4
|
64
|
64
|
-
|
تفسیر مقدماتی
|
|
|
2
|
تفسير ترتيبى (2)
|
4
|
80
|
48
|
32
|
تفسیر (1)
|
|
|
3
|
تفسير ترتيبى (3)
|
4
|
80
|
48
|
32
|
تفسیر (2)
|
|
|
4
|
تفسير ترتيبى (4)
|
4
|
80
|
48
|
32
|
تفسیر (3)
|
|
|
5
|
تفسير ترتيبى (5)
|
4
|
80
|
48
|
32
|
تفسیر (4)
|
|
|
6
|
آشنايى با مبانى و قواعد تفسيرى
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
7
|
ٱشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران
|
2
|
48
|
32
|
16
|
آشنايى با مبانى و قواعد تفسيرى
|
|
|
8
|
تاریخ قرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنایی با علوم قرآن
|
|
|
9
|
روش ها و گرایش های تفسیری
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنايى با مبانى و قواعد تفسيرى
|
|
|
10
|
تفسیر موضوعی (3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر ترتیبی (1)
|
|
|
11
|
تفسیر موضوعی(4)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر موضوعی (3)
|
|
|
12
|
تفسیر موضوعی (5)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر موضوعی (4)
|
|
|
13
|
علوم بلاغت
|
2
|
32
|
32
|
-
|
نحو (3)
|
|
|
14
|
مفردات قرآن
|
2
|
48
|
16
|
32
|
تفسیر مقدماتی
|
|
|
15
|
روش های ترجمه قرآن
|
2
|
48
|
16
|
32
|
روش ها و گرایش های تفسیری
|
|
|
16
|
علوم قرآن (1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنایی با علوم قرآن
|
|
|
17
|
علوم قرآن (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
علوم قرآن (1)
|
|
|
18
|
علوم قرآن (3)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
علوم قرآن (2)
|
|
|
19
|
اصول و انواع قرائات
|
2
|
48
|
16
|
32
|
تجوید تکمیلی
|
|
|
20
|
صوت و لحن قرائات
|
1
|
32
|
-
|
32
|
تجوید تکمیلی
|
|
|
21
|
تاریخ حدیث
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تاریخ و منابع حدیث
|
|
|
22
|
داریة الحدیث(مصطلح الحدیث)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تاریخ و منابع حدیث
|
|
|
23
|
فقه الحدیث
|
2
|
32
|
32
|
-
|
داریة الحدیث
|
|
|
24
|
آشنایی با علم رجال
|
2
|
32
|
32
|
-
|
داریة الحدیث
|
|
|
25
|
آشنایی با منابع حدیث شیعه و اهل سنت
|
3
|
64
|
32
|
32
|
تاریخ حدیث
|
|
|
|
جمع کل
|
60
|
1120
|
816
|
304
|
|
|