كارشناسي فقه و اصول
تعريف
دوره ى كارشناسى فقه و اصول عبارت است از مرحله اى كه فراگيران با دروس عمومى و برخى از دروس تخصصى فقه و اصول آشنا شده و پس از گذراندن واحدهاى مربوط، به اخذ مدرك كارشناسى در آن رشته موفّق مى شوند.
اهداف كلّى دوره
1. معرّفى فقه اهل بيت: به عنوان فقه پويا و پاسخگو به نيازهاى زمان در گستره ى بين الملل؛
2. اهتمام به تخصّصى شدن و رشد و بالندگى رشته ى فقه و اصول؛
3. گسترش دامنه ى مباحث استدلالى فقه به موضوعات جديد حقوقى؛
4. تعميق و توسعه مباحث اصولى به عنوان متد و روش استنباط احكام فقهى در حوزه هاى فردى و اجتماعى؛
5. زمينه سازى براى تربيت متخصّصان (محقّق و مدرّس) در مباحث فقهى و اصولى متناسب با شرايط و اقتضاءات مناطق مختلف جهان؛
6. كاربردى كردن آراى فقهى در قالب ارايه ى نظام هاى اسلامى در پژوهش هاى فقهى با بهره گيرى از ظرفيت تحقيقات.
طول دوره و شكل آن
1. دوره ى كارشناسى فقه و اصول 189 واحد بوده كه حدّاكثر در مدّت 10 نيم سال (ترم) ارايه مى شود.
2. هر واحد نظرى 16 ساعت و هر واحد عملى 32 ساعت و زمان تدريس هر واحد نظرى در يك نيمسال تحصيلى 16 هفته است.
برنامه ى درسى دوره
تعداد كلّ واحدهاى درسى دوره ى كارشناسى رشته ى فقه و اصول 189 واحد است كه محورهاى دروس و تعداد واحدهاى آن به شرح زير است:
تعداد و نوع واحدهاى درسى
|
رديف
|
محورهاي دروس
|
تعداد واحد
|
|
1
|
دروس حوزوی
|
54
|
|
2
|
دروس عمومی
|
21
|
|
3
|
دروس مشترک
|
54
|
|
4
|
دروس تخصصی
|
60
|
|
جمع كل
|
189
|
نقش و توانايى
فارغ التحصيلان اين رشته با اهتمام به علم اصول به مثابه ى منطق فهم متون دينى و به عنوان روش برداشت صحيح و استنباط ضابطه مند از متون و منابع اسلامى و نيز با توجّه همه جانبه به دانش فقه ـ كه تجسّم فقه الحديث و استنباط و اجتهاد اصيل اسلامى و شيعى و نماد تعبّد دينى است ـ مى تواند به روز و متناسب با اقتضائات زمان به نيازها و پرسش هاى نوين در زمينه ى فقهى و حقوقى پاسخگو بوده و در عرصه ى زندگى فردى، اجتماعى و بين المللى و عرصه ى هماوردى با نظام هاى حقوقى در سطح بين المللى و جهانى حضور مؤثّر داشته باشد.
اهميّت و ضرورت
پيروزى انقلاب اسلامى و حاكميت جمهورى اسلامى در ايران ضرورت توجّه همه جانبه به فقه و علم اصول به عنوان منطق فهم متون دينى را بيش از گذشته آشكار مى سازد.
بر اين اساس از طرفى مرزهاى معرفتى فقه و اصول بايد توسعه يابد و از طرف ديگر نيز نگاهى تطبيقى و مقارن به فقه اهل سنّت داشته و در عين حال با نظام هاى حقوقى در سطح بين المللى و جهانى برابرى كند. اينجاست كه تحوّل و بالندگى در دانش فقه ضرورت مى يابد، تحوّل و رشدى كه بر فقه سنّتى و جواهرى استوار باشد و بر اصالت ها و دقّت ها و موشكافى هاى تاريخى آن تحفّظ كند و در عين پويايى متناسب با اقتضائات زمان در آمده و به نيازهاى جهان اسلام پـاسـخگـو باشد.
عناوين درسي:
الف) دروس حوزوى:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
صرف (1)
|
4
|
80
|
48
|
32
|
|
|
|
2
|
صرف (2)
|
3
|
64
|
32
|
32
|
صرف (1)
|
|
|
3
|
نحو (1)
|
3
|
48
|
48
|
-
|
صرف (2)
|
|
|
4
|
نحو (2)
|
5
|
96
|
64
|
32
|
صرف2 و نحو 1
|
|
|
5
|
نحو (3)
|
5
|
96
|
64
|
32
|
صرف و نحو 2
|
|
|
6
|
تجزیه و ترکیب
|
2
|
64
|
-
|
64
|
نحو (3)
|
|
|
7
|
متن خوانی و درک متن
|
2
|
64
|
-
|
64
|
نحو 3 و تجزیه و ترکیب
|
|
|
8
|
روش آموزش قرآن
|
1
|
32
|
-
|
32
|
روان خوانی و تجوید مقدماتی
|
|
|
9
|
فلسفه اسلامی مقدماتی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
10
|
رئش تبلیغ
|
1
|
32
|
-
|
32
|
اندیشه اسلامی 2
|
|
|
11
|
آشنایی و تاریخ و فرهنگ ایران
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
12
|
منطق مقدماتی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
13
|
دانش قواعد فقهی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
14
|
فقه (9) *
|
5
|
80
|
80
|
-
|
|
|
|
15
|
فقه مقارن (1)
|
3
|
32
|
32
|
-
|
فقه (3)
|
|
|
16
|
فقه مقارن (2)
|
3
|
32
|
32
|
-
|
فقه مقارن (1)
|
|
|
17
|
اصول مقارن
|
3
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
18
|
داریة الحدیث
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
19
|
آیات الاحکام
|
4
|
64
|
64
|
-
|
|
|
|
|
جمع کل
|
54
|
976
|
654
|
320
|
|
|
* اين درس ادامه ى بخش دروس تخصّصى است كه پس از فقه (8) گذارنده خواهد شد.
ب) دروس عمومى:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
اندیشهی اسلامی(1)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
2
|
اندیشهی اسلامی(2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اندیشهی اسلامی (1)
|
|
|
3
|
تاریخ تحلیلی صدر اسلام
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
4
|
آشنایی با اندیشهی سیاسی اجتماعی امام خمینی(ره)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اندیشه اسلامی(2)
|
|
|
5
|
ادبیات فارسی
|
3
|
48
|
48
|
-
|
|
|
|
6
|
تربیت بدنی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
7
|
اخلاق اسلامی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
8
|
تفسیر موضوعی قرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
تفسیر مقدماتی
|
|
|
9
|
تنظیم خانواده
|
1
|
16
|
16
|
-
|
|
|
|
10
|
زبان خارجی
|
3
|
48
|
48
|
-
|
|
|
|
|
جمع کل
|
21
|
336
|
336
|
|
|
|
تذكّر: سرفصل هاى دروس عمومى همان سر فصل مصوّب شوراى عالى انقلاب فرهنگى است.
ج) دروس مشترك:
|
رديف
|
عنوان درس
|
تعداد
واحد
|
ساعت
|
پيش نياز
|
توضيحات
|
|
جمع
|
نظری
|
عملی
|
|
1
|
نحو تکمیلی
|
1
|
32
|
-
|
32
|
نحو (3)
|
|
|
2
|
آشنایی با علوم قرآن
|
2
|
32
|
32
|
-
|
|
|
|
3
|
تفسیر مقدماتی
|
2
|
32
|
32
|
-
|
آشنایی با علوم قرآن
|
|
|
4
|
تقسیر موضوعی (2)
|
2
|
32
|
32
|
-
|
اخلاق
|
|
| 5 |
آشنايي با تاريخ و منابع حديث |
2 |
32 |
32 |
- |
آشنايي با علوم قران |
|
جمهوری اسلامی ایران - قم - خیابان معلم - صندوق پستی 439 - تلفن: 7177415 251 98+ فکس: 7177222 251 98+